( candie ) كه در سال 1645 اتفاق افتاد « 10 » ، اين انديشه را در ذهن زمامداران ژن پديد آورد كه روابط بازرگانى استوارى با امپراتورى عثمانى برقرار نمايند . آنان آگاه بودند كه پيش از درگيرى جنگ ، ونيزيان از طريق بازرگانى با عثمانى سود بسيار به دست آورده‌اند ، و بر آن شدند به هر تدبير كه باشد جاى آنان را بگيرند . براى اين‌كه در اجراى طرح و نقشهء خود هر چه زودتر موفق شوند و اطمينان كامل حاصل كنند ، در اين كار از پادشاه فرانسه كه از متحدان قديم و صميم دولت عثمانى بود ، يارى طلبيدند . شوراى سلطنتى فرانسه كه در آن زمان به بررسى مسائل اساسى و مهم مىپرداخت و به كار بازرگانى توجّه و اعتناى زياد نداشت بىآن‌كه دربارهء پيشنهاد ژنيها غور و تعمّق كند ، به عواقب و نتايج آن بينديشد ، و سود و زيانى را كه از آن متوجّه ملت و دولت فرانسه مىشد بسنجد ، درخواست ژنيها را پذيرفت ، و سفارشنامه‌اى را كه مطلوب آنان بود به دستشان داد . قبول اين پايمردى و ميانجيگرى از همان آغاز براى فرانسه دشواريهايى در وجود آورد ، چه صدور آن حقوق كاپيتولاسيون فرانسه را در باب عالى به جدّ خدشه‌دار كرد . توضيح اين‌كه طبق اين قرارداد هر يك از دول اروپايى كه خواستار برقرارى روابط بازرگانى با امپراتورى عثمانى بودند موظّف و ملتزم بودند كه فعّاليّتهاى تجارى خود را تحت حمايت و بيرق فرانسه آغاز كنند ، و بدين گونه ادامه دهند . بارى ، مسيو دولاهه - پدر - « 11 » ( de la haye ) كه مقارن اين احوال سفير فرانسه در باب عالى بود ، در پيشرفت كار ژنيها چندان كه توانست مساعدت كرد ، با وجود اين ، تجارت ژنىها به سبب اين‌كه اصولا در آن هنگام رونق و گرمى بازار نداشت ، و خودشان نيز به جدّ نمىكوشيدند توسعه نيافت . در سال 1664 بازرگانان ژنى از نو به تلاش و فعاليت گسترده‌اى آغاز نهادند . محرّك و مشوّق آنان در اين جنب و جوش ، بهره‌بردارى از سود نسبة زيادى بود كه در

--> ( 10 ) - جنگ كرت يا كاندى مدت بيست و پنج سال از 1644 تا 1669 برابر 1026 تا 1048 خورشيدى ادامه داشت و آخرين حمله روز 25 ماه مه 1667 شروع شد و 27 سپتامبر 1669 منجر به تسليم ونيزيان شد . تلفات عثمانيها در اين جنگ 245000 تن سپاهى بود كه 26000 نفر چركسى ، 799 تن افسر و پنج ژنرال بود . در اين جنگ 199775 تير توپ شليك شد . ( 11 ) - ژان دولاهه وانتله ( jean de la hage vantelet ) پدر - سفير فرانسه در دربار عثمانى از سال 1639 ميلادى تا 1661 برابر 1018 تا 1040 خورشيدى .